Podstawy projektowania: Linia, plama, kompozycja

Podstawy projektowania: Linia, plama, kompozycja

Jak nauczyć się projektowania i grafiki? Jak zostać grafikiem? Te pytania często padają, a ja odpowiadam – zacząć od podstaw. Podstaw projektowania graficznego! A że w sieci materiałów po polsku nie ma zbyt wielu, postanowiłam wystartować z mini serią „Podstawy projektowania”, gdzie te podstawy będę poruszać. Dziś w ramach wstępu opowiem Wam o liniach, plamach i kompozycji. No to zaczynamy!

PS: Jeżeli wolicie słuchać, zamiast czytać, to wpadnijcie na kanał, gdzie pojawił się film na ten temat!

Podstawy projektowania: część 1

Rolą projektanta jest przekuć cele biznesowe firmy w produkty – przydatne, wygodne w użyciu, atrakcyjne wizualnie. A żeby osiągnąć to, co chcemy, sama znajomość oprogramowania nam niestety nie wystarczy. W zależności od tego, co będziemy chcieli przekazać odbiorcom, będziemy dobierać różne zabiegi i stosować je w naszych projektach. Będziemy wrzucać intensywne kolory, lub przeciwnie, zastosujemy tylko jeden. Narysujemy kształty lub zastosujemy zdjęcia. Sprawimy, że nasza kompozycja będzie statyczna, wywołująca wrażenie spokoju i harmonii. Albo będzie zależało nam na dynamice – ruchu i nieporządku.

Te wszystkie zabiegi, które zastosujemy na elementach projektu, układają się nam w kompozycję. Ale zanim do kompozycji przejdziemy – musimy powiedzieć sobie, o tych elementach.

Z czego składa się projekt?

Nasze projekty składają się z reguły z linii i pewnych plam – kształtów, brył, sylwetek. To podstawowe składowe naszych projektów. Z nich układamy obrazy, wzory, znaki, ikony, infografiki, a nawet kroje pisma – bo litery to nic innego jak właśnie kształty. Wszystkie formy wizualne są jakąś składową linii i plam. Przyjrzyjmy im się trochę bliżej – zacznijmy od linii.

projektowanie graficzne - linie i plamy

Linia może być prosta jak drut, albo poskręcana. Inną linię stworzymy malując ją miękkim pędzlem, rysując ołówkiem czy w tworząc ją w programie graficznym. Każda z nich będzie linią, ale mającą zupełnie inny charakter. Wykorzystamy to w naszych projektach, sprawiając wrażenie ręcznego szkicu lub minimalizmy, prostoty i elegancji.

W projektowaniu linie wykorzystuje się bardzo często (w projektowaniu interfejsów są to na przykład separatory, podkreślenia i tabele). Ale nie zawsze te linie są dla nas widoczne. Idealnym przykładem będą gridy, czyli siatki. Są niczym innym jak całymi zespołami linii, na których opieramy nasze projekty – tworzą kolumny i wiersze, na których układamy elementy. Z linii możemy też stworzyć kontur rysunku, czy ikonę albo po prostu jakiś kształt…

Co to właściwie ta plama?

Przejdźmy zatem do plamy – to nic innego jak powierzchnia, która ma swoją szerokość i wysokość. Plama, która ma swoje krawędzie to kształt. A więc plamy mogą być wyraźnymi kształtami lub czymś zupełnie nieregularnym i rozmytym (co często wykorzystujemy w malarstwie, ilustracji czy teksturach). I tak jak w przypadku wspomnianych niewidocznych linii – gridów, tak w przypadku plam, znaczenie ma również to, czego nie widać. A przynajmniej nie na pierwszy rzut oka.

Jeżeli popatrzymy na te kolumny tekstu – to też są jakieś plamy. Jedne plamy tekstu są mocniejsze – mówimy wtedy, że ciemniejsze – a inne wręcz przeciwnie – są lekkie, czyli jasne.

kolory tekstu
Każdy projekt możecie rozłożyć na takie czynniki pierwsze – czyli wspomniane linie i plamy. Ale samo to, że wrzucimy do projektu kilka plam i linii przecież nam nie wystarczy – musimy wiedzieć jeszcze jak je względem siebie poukładać. No i tu przechodzimy do głównej sprawczyni całego projektowego zamieszania – kompozycji.

Słowem wstępu o kompozycji

Bo wszystko to, co będziemy robić z tymi liniami i formami, to będzie właśnie kompozycja. Dziś opowiem Wam o kilku jej cechach, a w kolejnych materiałach na blogu i kanale będę pokazywała konkretne zabiegi, które sprawią, że tych cech nabrać może Wasz projekt. Zacznijmy od kompozycji otwartej.

typy kompozycji
Jeżeli popatrzymy na przykład kompozycji otwartej, to możemy sobie wyobrazić, że granicę tego obrazu, wyznacza jedynie obszar płótna. Trochę jakby spojrzeć przez jakieś okno i widzieć tylko fragment większej całości. I to wrażenie większej przestrzeni, której nie widzimy, określamy właśnie kompozycjami otwartymi. Są charakterystyczne dla wszelkiej maści pejzaży czy widoków miasta.

Przeciwnie działa kompozycja zamknięta – tu widzimy pewne ograniczenia kompozycji, a układ elementów daje wrażenie zamkniętej całości. Nasz wzrok nie szuka jej kontynuacji poza obszarem płótna czy projektu. To częsty efekt wykorzystywany w martwych naturach, portretach czy innych projektach, w których chcecie skupić uwagę oglądającego na jakieś konkretne elementy.

kompozycja centralna
Grzechem byłoby nie wspomnieć o kompozycji centralnej. Jak sama nazwa wskazuje – główny punkt obrazu znajduje się w centrum kompozycji. Jest dość prosta i dzięki temu często stosowana przez początkujących adeptów projektowania graficznego.

Kolejne cechy to kompozycja horyzontalna, wertykalna, diagonalna. Gdy zerkniemy na przykładowe projekty zobaczymy, że w niektórych będą bardziej akcentowane poziomy, w innych piony, albo linie skośne.

kompozycja horyzontalna wertykalna diagonalna
Te kierunki mają duży wpływ na odbiór kompozycji jako statycznych lub dynamicznych. Statyczne kompozycje będą oparte głównie na poziomach i pionach właśnie. Patrząc na taki obraz czy projekt będziemy widzieć porządek, ład, spokój.

W kompozycji dynamicznej będziemy bardziej akcentować ruch. A żeby to zrobić, świetnie sprawdzi się między innymi właśnie akcentowanie wspomnianych skosów. Można wspomnieć również o kompozycjach symetrycznych – gdzie będziemy symetrycznie układać jakieś elementy, czy sylwetki ludzkie. A w opozycji będziemy mieć kompozycję asymetryczną. Określeń wymienić można jeszcze kilka, ale najważniejsze właśnie poznaliście w tym krótkim wstępie.

Dlaczego to ważne?

Każdy zabieg, który będę Wam pokazywać w tej serii, będzie zabiegiem właśnie na różnych liniach i plamach. Jak szybko nauczycie się dostrzegać, że każdy, najdrobniejszy element Waszego projektu może mieć ogromne znaczenie na jego odbiór – tym szybciej nauczycie się tworzyć projekty, które nie będą przypadkowym ułożeniem kilku elementów i efektów. Chciałabym żebyście nauczyli się panować nad tym co tworzycie. Że następnym razem, jak ktoś spyta Was dlaczego coś zrobiliście w ten sposób, będziecie faktycznie potrafili uargumentować decyzje projektowe. Bo będziecie stosować te wszystkie zabiegi świadomie.

kompozycja linia plama
Oczywiście – nie jestem w stanie zaserwować Wam całej, niezbędnej wiedzy na temat projektowania graficznego. Nie bez powodu ludzie na studiach cisną ten temat przez kilka lat. Kilka filmików na YouTubie pewnie nie sprawi, że będziecie od razu super projektantami. Potraktujcie to jako kierunkowskaz i zachętę do tego, żeby pogłębiać temat, szukać więcej informacji – czytać o pojęciach, które pojawiają się w tych materiałach.

No i przede wszystkim – ja Wam pokazuję teorię. Dopóki nie zaczniecie tego stosować w praktyce, niczego się nie nauczycie. Każdy projekt jest inny i będzie wymagał za każdym razem pomyślenia i zastosowana różnych efektów i zabiegów do osiągnięcia celu. Dlatego to właśnie w praktyce najwięcej będziecie się uczyć. No to co? Do dzieła!

Podstawy projektowania

Jesteście w ogóle zainteresowani tą serią? Będziecie ją śledzić, czy raczej szukacie tematów dla bardziej zaawansowanych? A może szukacie na blogu czegoś zupełnie innego? Dajcie znać – chętnie dowiem się jakich treści oczekujecie – być może poruszę właśnie wybrane przez Was tematy.

kanal na youtube